CLOSE ✕
Contact

Email Adress: Stg81282@gmail.com

Cyrill Daal

Cyrill Daal (1936), vakbondsleiderCyrill Daal was leider van de grootste vakcentrale van Suriname.Hij werd op 26 mei 1936 geboren. Het verhaal gaat dat hij na zijn toelatingsexamen voor de MULO onwel werd omdat hij die dag niet had gegeten. Hij leefde in een arm gezin. Zijn moeder stond er alleen voor. Overdag werkte ze als dienstmeisje en in de avond verdiende ze bij als was- en strijkvrouw. Het was de tijd van de kokolampu (olielamp); het strijken gebeurde met een ouderwets strijkijzer dat op een koolpot werd verhit. Ook verkocht zij zelfgemaakte cacao, koekjes en ingemaakte vruchten. 

Cyrill was de oudste van haar kinderen, acht jaar ouder dan het daarop volgende kind. Hij was de huishoudelijke rechterhand van zijn moeder en nam de vaderrol voor zijn broertjes en zusjes op zich. ‘Ma was continu bezig en daarom heeft Cyrill een deel van de zorg voor ons op zich genomen’ vertelt zijn broer Eddy. ‘Hij begreep welke verantwoordelijkheid hij had. Zover ik me het kan herinneren, heb ik hem ervaren als vader in huis. Hij kookte voor ons, waste onze kleren en baadde ons. Dat hebben wij erg gewaardeerd, want niet iedere broer zou dat hebben gedaan.’

Vele jaren later zou Cyrill, nu als leider van de vakcentrale de Moederbond (van 1972-1982), in het bondsgebouw aan de Coppenamestraat elke zaterdag koken voor zijn collega-vakbondsleiders. Begonnen als leerling-verpleger in ’s Lands Psychiatrische Inrichting (LPI), bracht hij het via meteropnemer en incassoloper bij de OGEM (nu EBS) tot afdelingshoofd bij dat energiebedrijf. Maar zijn scherpste maatschappelijke profiel verwerft hij als vakbondsleider, een functie die hij bij de OGEM begint. Toen Cyrill door zijn werkgever werd vrijgesteld voor zijn vakbondsactiviteiten werd vrijgesteld nam zijn missie op te komen voor de werkende mensen een vlucht. Hij werd voor steeds meer vakbondsbesturen gevraagd, onder meer die bij de SMS, de banken, de assurantiemaatschappijen, de posterijen, de toenmalige Billiton en de Federatie van Haven- en Vervoersbonden. 

In 1982 spelen Cyrill en zijn Moederbond een leidende rol in de vreedzame, democratische massabeweging tegen de militaire dictatuur. Een lasterlijke hetze valt hem ten deel. De agitatoren en ‘mediawerkers’ van het militaire regime demoniseren hem als landverrader. Op de muren in Paramaribo wordt ‘Daal CIA’ gekalkt. Maar Cyrill laat zich niet intimideren. Toen hem werd geadviseerd voor zijn veiligheid het land te verlaten zei hij: ‘Nee, ik sterf voor mijn land. Als ik wegga, ben ik een verrader.’

Op 31 oktober 1982 vond een historische krachtmeting plaats. De toenmalige bevelhebber van het leger, leider van de dictatuur, hield ter gelegenheid van het bezoek van collega-dictator van Grenada, Maurice Bishop, een ‘revolutionaire’massameeting. Hij bracht zo een 1500 mensen op de been, waaronder velen (‘volksmilitie’) gewapend! Cyrill Daal en zijn Moederbond hielden op dezelfde dag stakingen en een indrukwekkende massabijeenkomst waaraan ruim 15000 arbeiders en andere burgers deelnamen. Cyrill riep op tot vrije verkiezingen en terugkeer van de militairen naar de kazerne. Na zijn machtsgreep in 1980 had Bouterse immers beloofd dat uiterlijk in 1982 algemene en vrije verkiezingen zouden plaatsvinden. Hij hield geen woord.

Bouterse kon Cyrill het gezichtsverlies van 31 oktober 1982 niet vergeven: ‘Daal heeft mij een rekening gepresenteerd. Nu heeft hij (door de staking) de banken gesloten. Er blijft dus niets anders over dan dat ik hem die rekening contant betaal en het kleingeld mag hij houden.’ (vertaald uit het Sranan). Naar getuigenis van een ooggetuige* en zoals opgetekend uit de mond van Paul Bhagwandas, de rechterhand van de Leider van de Revolutie in Bastion Veere, door Henry Behr** heeft Bouterse zich op 8 december 1982 persoonlijke bemoeid met de executie van Cyrill Daal (en Surendra Rambocus).Cyrill Daal wordt nationaal herdacht als een van de vijftien helden van de democratie.* De decembermoorden in Suriname. Verslag van een ooggetuige. Met een nawoord van drs. H. Chin A Sen, tweede druk, Wereldvenster, Bussum, 1983** www.rnw.nl/nl/suriname/article/henry-behr-getuigt-decembermoordenproces

Belangrijkste bron: Zolang ze praten, blijf ik. Een boek over de vijftien slachtoffers van 8 december 1982. Organisatie voor Gerechtigheid en Vrede (OGV), 2001, Paramaribo, Suriname.

BEKIJK DE DOCUMENTEN

Waarschuwing: in deze rapporten staan schokkende beschrijvingen!

BEKIJK