CLOSE ✕
Contact

Email Adress: Stg81282@gmail.com

Kenneth Gonçalves

Kenneth Gonçalves (1940), advocaat

Kenneth Gonçalves was advocaat en Deken van de Orde van Advocaten in Suriname.

Kenneth Carlos Gonçalves werd op 16 november 1940 in Paramaribo geboren. Hoewel bescheiden deinsde hij er niet voor terug zijn hoofd boven het maaiveld uit te steken. Dat bleek al op jonge leeftijd. Als scholier schuwde hij niet ‘lastig’ te zijn, het was het ongenoegen van de intelligente leerling met de te weinig uitdagende leeromgeving van een strikt klassikaal ingericht onderwijs. Het is reden de jonge Kenneth naar Nederland te sturen. Hij doorliep in hoog tempo de middelbare school in Den Haag, een school die meer aandacht had voor zijn persoonlijke interesses. Zijn land vergat hij niet. Als tiener al las hij jaarverslagen van grote ondernemingen en koesterde hij een droom: zijn land helpen opbouwen.

Kenneth studeerde rechten. Na zijn studie ging hij in dienst van het toenmalige Kabinet van de Gevolmachtigd Minister van Suriname in Den Haag. In 1966/67 keerde hij terug naar Suriname. Hij werd benoemd tot directeur van het Kabinet van de Minister-president. In zijn latere beroepsuitoefening als vrijgevestigd advocaat bleef Kenneth belangstelling houden voor staatsrechtelijke en politieke vraagstukken.

Nadat de militaire putschisten op 25 februari 1980, een maand voor de geplande algemene verkiezingen, bloedig de macht grepen troffen ze Kenneth op hun pad. Als advocaat verdedigde hij velen die slachtoffer werden van de staatswillekeur. Hij verdedigde succesvol journalist Bram Behr, die op 7 april 1982 op politieke gronden werd gearresteerd door de Militaire Politie en wiens drukpers in beslag werd genomen. Kenneth brak ook een lans voor een aantal officieren die weer door het regime werden gearresteerd nadat zij door de rechter-commissaris op vrije voeten waren gesteld. Dit voorval was aanleiding voor de eerste Open Brief van maatschappelijke organisaties aan de militaire machthebbers. De hand van Kenneth was onmiskenbaar daarin voelbaar: ‘Van een waarlijk onafhankelijke Rechterlijke Macht is uiteraard geen sprake, indien het Militair Gezag naar eigen inzicht een rechterlijk bevel naast zich neerlegt.’

Voor deze uitmuntende intellectueel van het recht was vreedzame inzet voor het herstel van de democratie en rechtsstaat een onontkoombare ethische opdracht. Als Deken van de Orde van Advocaten stond hij in 1982 in de voorhoede van de vreedzame democratische beweging van beroepsorganisaties, kerken en vakverenigingen, de Associatie voor Democratische Vernieuwing. Activiteiten van politieke partijen waren immers door de militaire machthebber per decreet verboden.

Op 23 november 1982 schreef Kenneth zijn historische Open Brief aan de ‘Voorzitter van het Beleidscentrum, Luitenant-Kolonel D.D. Bouterse’. Hij kritiseerde daarin op erudiete wijze de totalitaire staatsopvatting en hield een vurig pleidooi voor het recht, de democratie en politieke non-discriminatie. Hij drong aan op respect voor de Surinaamse bevolking, voor ‘haar niveau, haar cultuurhistorische achtergrond, haar staatkundige traditie en haar geïnteresseerdheid in het politieke gebeuren.’ Een keuze voor de totalitaire weg, zo voorspelde Kenneth trefzeker, zou leiden tot ‘ongekende repressieve machtsuitoefening’.

Kenneth nodigde uit tot ‘een proces van constructief lopende dialoog’. Over deze brief schreef Theo Para* later: ‘Op de tweesprong van de eeuw – barbarij óf beschaving – schreef hij het beste wat Suriname kon bieden: de Magna Carta van de Surinaamse democratie’.

Ook in het persoonlijke leven genoot Kenneth veel waardering. Zijn weduwe mr.Lilian Gonçalves – Ho Kang You, met wie hij samen een advocatenpraktijk had, vertelt dat hij voor velen een ‘leermeester’was, die ‘als je hem nodig had er helemaal voor je was en wezenlijke belangstelling toonde’. Kenneth had een goede band met zijn ouders, vooral met zijn moeder die de drijfveer achter de ontplooiing van zijn talenten was. Hij maakte er met succes werk van haar droomwens de paus in levende lijve te zien te verwezenlijken. Toen op 8 december 1982, hij zonder vorm van proces werd geëxecuteerd, was zijn dochter Valerie vier jaar oud. Lilian, die later als internationaal voorzitter van Amnesty International zou dienen en in die functie Nelson Mandela zou onderscheiden, bleef achter met een onbeantwoorde vraag: ‘Als ik me ooit iets afvraag, dan is het wel hoe de relatie tussen die twee zou zijn geweest’.

Kenneth Gonçalves wordt nationaal herdacht als een van de vijftien helden van de democratie.

* De schreeuw van Bastion Veere. Om de rechtsorde in Suriname. Theo Para. Tweede druk. Van Gennep, Amsterdam, 2009.

Belangrijkste bron: Zolang ze praten, blijf ik. Een boek over de vijftien slachtoffers van 8 december 1982. Organisatie voor Gerechtigheid en Vrede (OGV), 2001, Paramaribo, Suriname.

BEKIJK DE DOCUMENTEN

Waarschuwing: in deze rapporten staan schokkende beschrijvingen!

BEKIJK